Over 2012
2012
De inzichten en voorspellingen over ‘2012’ die ons al heel lang geleden zijn aangereikt door de Maya-kalender en ook vanuit de astrologie, passen naadloos bij de psychologische en spirituele speurtocht van velen die de afgelopen decennia op zoek zijn gegaan naar zichzelf, naar vervulling en verlichting. Hoe dichter 2012 nadert hoe meer die inzichten rondzingen en aan kracht winnen. Het lijkt wel of ‘2012’ voor veel mensen de vervulling van hun zoektocht moet worden. Als op 21 december 2012 de zon precies in het midden van de Melkweg staat – en dat komt eenmaal per 26000 jaar voor – komt de huidige tijd tot een einde. En dat einde betekent het begin van een nieuwe tijd, een nieuwe periode die ook weer 26.000 jaar gaat duren. Dat verlangen naar een nieuwe tijd, daar gaat het om. ‘2012’ sluit aan bij dat verlangen, ‘past’ daar bij.
“Er moet iets gebeuren….”
We snappen steeds beter dat wij als individuen zoiets niet voor elkaar krijgen: ‘er moet iets gebeuren’ om dat mogelijk te maken, die nieuwe tijd. Want we zijn nu al zo lang op zoek, zetten wel stappen, begrijpen wel steeds meer van ons zelf, maar wat we aan echt geluk vermoeden blijft tot nog toe onbereikbaar, hoewel gezegd wordt dat het toch in ons moet zitten, het geluk, de vervulling. Dus we zoeken dieper, als we er langs de ene weg niet komen, zoeken we een andere: yoga, meditatie, lichaamswerk, chakra’s, energiewerk, healing, er zijn vele wegen die naar Rome zouden moeten leiden. En toch… blijft Rome ver weg. Hoe aantrekkelijk is dan een baken als 2012, dan gebeurt het gewoon, lijken de voorspellingen te zeggen! Bij nogal wat mensen die ik wel eens spreek is het verlangen inmiddels een geloof aan het worden. Zelf denk ik dat 2012 inderdaad gaat over transformatie, maar niet een die over ons heen komt om ons te verlossen, maar een die door ons heen komt, die wij zelf zullen moeten voltrekken. Een transformatie die zich bovendien tegelijkertijd in ons en buiten ons zal afspelen. Dat is het verbluffende, vernieuwende, de essentie van de nieuwe tijd die ons wacht.
De menselijke conditie komt bloot
Voor wie het wil zien tekent het zich al af. Het is eeuwen geleden begonnen en heeft zich de laatste vijftig jaar steeds opvallender afgetekend: het individu is tot het centrum van zijn eigen leven uitgegroeid. Psychologisch wordt het individu gezien als een autonome werkelijkheid en het individualisme als logisch gevolg daarvan: het individu dat zichzelf als centrum ziet en z’n leven richt op vervulling van zichzelf. Opmerkelijk, want het is niet mogelijk het individu te definiëren zonder daar z’n omgeving bij te betrekken. Ieder definitie van het individu, iedere individuele ervaring zelfs, steunt op en bestaat door deel te hebben aan een grotere werkelijkheid: de gemeenschap en de aarde, de natuur. Maar ondertussen ervaren mensen zich zelf als afgescheiden en vaak tegenover hun omgeving. Dat lijkt een existentieel gegeven: het individu dat zichzelf als centrum ervaart en daarmee tegelijkertijd z’n afgescheidenheid creëert. Het is de – paradoxale – menselijk conditie waar we allemaal in gevangen zitten en aan lijden. We moeten een individu worden en ons daardoor tegenover de wereld stellen.
Mens als individu kan geen doel zijn
Het lijkt mij dat wij het punt naderen waarop we kunnen inzien dat de mens als individu geen doel op zich kan zijn maar dat dit een fase is in de ontwikkeling van de mensheid. De ontwikkeling van het zelfbesef en van de daarmee verbonden scheppingskracht van het individu zijn onvoorstelbaar en onderscheiden ons van de dieren, hoe hoog ook ontwikkeld. Maar dit proces van vermeerdering van het individu en het individuele is noodzakelijkerwijs een proces dat leidt tot strijd tussen individuen om de macht. Het voert, collectief gezien, naar schaarste, naar uitputting. Onze geschiedenis gaat hierover: over de worsteling van individuen met hun wereld. Het Boeddhisme heeft hier de absurditeit van goed ingezien en er haar antwoord op geformuleerd als de individuele innerlijke weg. Het laat zien hoe die individuele innerlijke weg in haar uiterste consequentie leidt naar de Leegte, naar het volkomen samenvallen met het Zijn. Dit is de weg van radicale individuele bewustzijnsontwikkeling. En volgens het Boeddhisme de enige weg om te ontsnappen aan het lijden. Maar als we de inzichten en vooruitzichten van de Maya’s (en andere wijsheidstradities) mogen geloven gaat ‘2012’ over collectieve transformatie.
Verbinding als de kwantumsprong
Zoals we net beschreven: het individu kan geen einddoel zijn, want individualiteit betekent tegelijkertijd afscheiding, betekent een permanente dualiteit tussen ik en niet-ik zonder dat beiden zich kunnen verbinden. Het streven naar meer en beter, naar perfectie is een begrijpelijk weg maar leidt tot het omgekeerde: strijd en de angst weer te verliezen wat je opbouwt. Het kan geen eindsituatie zijn, het moet wel een fase zijn. En klaarblijkelijk loopt die ten einde. Dat is wereldwijd te zien: overal zijn diverse complexe maatschappelijke vraagstukken ontstaan waardoor wij de greep op onze collectieve werkelijkheid nu echt beginnen te verliezen. Het individuele bereikt haar grens, heeft geen antwoord meer op haar eigen werkelijkheid. 2012 gaat dan ook over de transformatie van onze psychologische habitat: de mens die ontdekt tegelijkertijd individu én een collectief wezen te zijn, verbonden met de wereld om hem heen in plaats van een afgescheiden individu. Wij zijn/bezitten een bewustzijn dat een individuele én collectieve dimensie heeft. Wij hebben altijd – als individu – gedacht dat de wereld dáár, buiten ons was. Het is de herkenning van de collectieve dimensie van ons eigen bewustzijn die ons direct deel van de wereld om ons heen laat zijn. Als we de individuele en collectieve dimensie van ons eigen bewustzijn weer op elkaar leren afstemmen, zullen we ontdekken dat wij ‘de wereld’ mede scheppen. Dit klinkt ongetwijfeld erg abstract, laat ik het simpeler maken. Laat ik het hebben over het woord verbinding, een woord dat deze jaren door velen wordt gebruikt: verbinding met je gevoel, met je lijf, verbinding met elkaar, leven in verbinding met de natuur.
Hoe gemakkelijk en graag we het woord ook gebruiken het is veel moeilijker er werkelijk iets over te kunnen zeggen. Wat is verbinding? Kun je verbinding leggen? En wat is dan de verbinding en wat gebeurt er met de zaken die verbonden zijn? Als je het woord zorgvuldig proeft dan ontdek je dat het je buiten je grenzen voert. Verbinding is een energetisch proces waarbij beide ‘polen’ zich ‘openen’ en er een resonantie ontstaat die zoals dat heet, meer is dan de som der delen. Om me te verbinden moet ik dus mijn ‘ik’-grens loslaten, mijn individualiteit offeren. Dan kan ik de verbinding met de ander(en) ervaren, met de natuur ervaren, als deel van het grotere geheel dat wij dan vormen. Verbinding is dus eigenlijk een ander woord voor de kwantumsprong die 2012 heet te zijn.
Om dit af te sluiten: 2012 gaat over de transformatie van ons zelf, waarbij we de collectieve dimensie van ons bewustzijn ontdekken. Wat betekent dat we toegang krijgen tot de directe ervaring deel te zijn van het geheel van de gemeenschap om ons heen, deel van de natuur en van de energiewereld om ons heen. Dat betekent de noodzakelijke transformatie van ons individuele zijn. Onze psychologische habitat transformeert van individuele afgescheidenheid naar collectieve verbondenheid, wat energetisch gezien een kwantumsprong vraagt. Er zal dus iets op collectief niveau gebeuren, wat dit mogelijk maakt, niemand weet wat maar dat is ook niet zo belangrijk. Belangrijker is dat het zich alleen maar door ons heen kan en zal voltrekken. En het zal duidelijk zijn dat dit vele, vele jaren zal vragen om zich te voltrekken. In die zin lijkt het verstandig om 2012 als een metafoor te zien: de wonderlijke transformatie van het menselijk bewustzijn waar al zolang opgewacht wordt en waarvan wij zelf medeschepper zullen (leren) zijn.
Pieter 23 juli 2011