Kum nye ontspanning

Een korte inleiding op de kum nye op ferme de la Rochelle
(Pieter van Dijk)

Kum nye ontspanning wordt wel Tibetaanse yoga genoemd. Dat geeft wel enigszins een idee wat je kunt verwachten, maar de werking en betekenis van de kum nye beoefening verschilt toch aanmerkelijk van de traditionele (hatha) yoga. Kum nye gebruikt net als yoga lichaamshoudingen en lichaamsoefeningen als een ingang naar bewustwording. Maar kum nye richt zich direct op de energetische dimensie van het bestaan en is in die zin een meer spirituele, geestelijker uitdaging dan yoga. Daarnaast is het overigens net als yoga plezierig om te beoefenen en heeft het een ontspannende werking op lichaam en geest.

Dit geheel van oefeningen én wijsheid is voor het westen toegankelijk gemaakt door Tarthang Tulku, een Tibetaanse lama die in Californie een studiecentrum en klooster heeft gesticht. Hier heeft hij het Tibetaanse Nyingma Boeddhisme toegankelijk gemaakt voor het Westen; kum nye maakt hier deel van uit.

Het beoefenen van kum nye ontspanning is voor ons, Westers denkende en voelende mensen een confronterende uitdaging omdat de werking op een ander vlak ervaarbaar wordt dan wij verwachten. Het brengt ons in contact met de werkelijkheid van het energielichaam. Dat we een energielichaam ‘hebben’ weten veel mensen tegenwoordig wel, ook over chakra’s hebben steeds meer mensen gehoord. Maar omdat we ons energielichaam niet kennen en geen ervaring hebben met chakra’s, kunnen we niet anders dan er concepten en beelden van maken die we zelf construeren en fantaseren. En precies die constructies staan de ervaring met de energetische werkelijkheid van ons lichaam in de weg. Kum nye beoefenen vraagt daarom om een open, blanco en aandachtige houding waarin je niet uit bent op een doel, op een effect, maar alleen op onderzoek uit wil naar het hier en nu van je onbekende energielichaam.

Dat maakt dat kum nyeoefeningen verwarrend zijn: hoewel ze ons direct in contact brengen met ons energielichaam verstaan we de eerste ervaringen daarmee niet, op zoek als we zijn vanuit een oud denkkader. We verwachten iets spectaculairs van de oefeningen en gaan voorbij aan de ogenschijnlijk oppervlakkige ervaringen van tintelingen, warmte, zachtheid, stilte die we na een kum nye oefening kunnen ervaren. Maar juist die eerste ervaringen leiden ons naar de levende werkelijkheid van ons energielichaam.

Als wij ons innerlijk waarnemingsvermogen beginnen te verfijnen, dat wil zeggen het aandachtiger en opener maken zodat we dus langer bij deze eerste oppervlakkige gewaarwordingen kunnen blijven stil staan, begint zich langzaam een diepere dimensie te onthullen van ons bestaan. We ontdekken de aanwezigheid van oude overlevingspatronen waarin we ons verschanst hebben. Die patronen zijn goed noch fout, ze bestaan eenvoudig, maar blijken door aandacht ruimte te krijgen en zelfs op te kunnen lossen. Die patronen blijken ‘grenzen’ te zijn, barrières waardoor onze energie niet ten volle kon stromen, we onze energie isoleerden en we niet ‘heel’ konden zijn. Kum nye oefeningen bieden de kans die barrières te laten smelten.

Je kunt je voorstellen dat je hiermee een onbekende wereld binnengaat. De relatieve en zo vertrouwde vastheid van je lichaam, van je patronen en van jezelf (je ‘ik’) blijkt door de zich verdiepende innerlijke waarneming helemaal niet zo vast, maar eerder ‘alleen maar’ energie die een vaste vorm heeft aangenomen. Hoe opener en aandachtiger je kunt waarnemen hoe duidelijker het is dat die energie niet ‘vast’ is maar wil (en kan) stromen en zich verbinden met het geheel. Dat volgen en toelaten ofwel je overgeven aan de bewegingen in en van je energielichaam maakt dat je deel krijgt aan de heelheid die je bent.

Vertraging

De sleutel van de kum nye oefeningen, waardoor bewustwording mogelijk wordt, is de vertraagde beweging. Door de oefeningen met aandacht en vooral langzaam uit te voeren ‘dwing’ je de geest met aandacht de bewegingen en de ervaringen van het lichaam te volgen. De geest leert op die manier de aanwezigheid van het lichaam als werkelijkheid te ontdekken en de energie direct en zonder tussenkomst van het denken te ervaren. Dit is de voorwaarde waaronder geest en lichaam zich kunnen verbinden. De verbinding van lichaam en geest die zich door de open aandacht begint te voltrekken werkt helend en is het basisprincipe van de Tibetaanse geneeskunst.

Kum nye oefeningen kunnen helpen de altijd aanwezige energetische dimensie van het bestaan te ervaren. Eerst als – meestal – prettige gewaarwordingen, die je voor kennisgeving aanneemt. Maar na verloop van tijd verandert er iets. Heel langzaam en haast ongemerkt veranderen deze ervaringen de structuur van het bewustzijn. Je ontdekt dat binnen en buiten in elkaar doorlopen, dat het ‘ik’ geen afgegrensde identiteit heeft, dat verandering en beweging de natuurlijke staat van zijn vormen en dat heelheid en genezing als potenties van nature in ons zijn gegeven. Het regelmatig beoefenen van kum nye in al haar eenvoud is een vorm van actieve meditatie en transformatie van bewustzijn.

In de kum nye weken van ferme de la Rochelle kun je hier kennis mee maken middels oefeningen en enkele inleidingen die je helpen je ervaringen in een nieuw licht te plaatsen. Kum nye beoefening is een avontuur dat zoals ieder avontuur start in niet-weten wat het je zal brengen en dit avontuur vraagt erom geen verwachtingen te hebben. Dat is lastig in onze op effect en resultaat ingestelde leefwereld. Maar als je je beelden en verwachtingen los weet te laten, kun je ontdekken dat ons ogenschijnlijk zo belangrijke denken slechts een afspiegeling is van de werkelijkheid. Dat daar achter de energetische dimensie van het bestaan te vinden is, die, als je er contact mee maakt, je leert dat je ‘heel’ en verbonden bent met alles om je heen.

Literatuurverwijzing:
Tarthang Tulku: Tibetaanse Ontspanning
Uitgever: Altamira-Becht